Exposicións Actuais

Máscaras rituais III

Do 30 de xaneiro ao 17 de febreiro

A ocultación do rostro prodúcese no ser humano dende tempo inmemorial e con moi distintos fins: de subsistencia, máxicos, rituais ou ceremoniais, lúdicos…

Atopamos achados de máscaras en prácticamente todas as culturas primitivas. Empregadas para simbolizar ou representar aos seus deuses, tótems, máscaras protectoras, funerarias, guerreiras, de danzas, de rango, de perpetuación… sempre envoltas nun carácter sagrado.

En Grecia e Roma pasan a formar parte das representacións que marcan o nacemento do teatro clásico e a perda do seu carácter relixioso.

Na Idade Media incorpóranse ás festas e manifestacións lúdicas e, actualmente, refúxianse definitivamente no Carnaval xunguíndose na súa complexa orixe.

A máscara é moito máis que un modo de ocultación da face, un rostro alternativo. Supón unha transformación, unha asimilación, unha distorsión da realidade, non só do enmascarado, senón tamén do medio no que este actúa.

Nun sentido máxico, a máscara é liberadora da personalidade, xa que no agochar aquelo que máis propiamente nos identifica -o rostro-, transfórmanos noutro non recoñecible, co que podemos identificarnos, tras do que agocharnos, ou actuar anonimamente.

A máscara galega chega ata nós da man do Entroido, ao que se incorpora ata conferirlle o seu sentido máis profundo, aglutinando no seu poder simbólico o ritual da personalización do Carnaval.

Os estudosos ven nalgunhas das nosas máscaras restos dos rituais meméticos ancestrais nos que se identifican co tótem ou animal sagrado, vestíndose e imitando o que fan; ritos purificadores ou protectores; ritos para favorecer a fecundidade da terra; maxia da caza, da iniciación, mesmo raíces celtas.

Portadoras dun compoñente máxico ancestral vencellado á  historia do ser humano que se perde no misterioso pasado, do que nos transmite o rito pero non nos desvela a orixe.

 

Máscara de Vergalleiro de Sarreaus (Ourense)
Préstamo do Museo Galego do Entroido (Xinzo de Limia, Ourense)